Чарльз Джен Хаффем Диккенс (а ғ ылш. Charles John Huffam Dickens; 7 а қ пан 1812, Портсмут, Англия 9 маусым 1870, Хайэм, Англия) викторианды қ д ә уірдегі а ғ ылшсын к ө рнекті джазушисы, а ғ ылшсын с ө здігіні ң данашпана. [1][2]а ғ ылш.Портсмут АнглияХайэм Англияджазушисыа ғ ылшсын [1][2] Чарльз Диккенс (а ғ ылшсынша Charles Dickens) – ә лим ә дебиетіні ң шибер юмористеріні ң бірі. Диккенс – а ғ ылшсынна ң е ң ә йгілі романистеріні ң бірі, жар қ сын комикали қ характерлир мен ә лиуметтік сстынды ту ғ изуши. А ғ ылшсын ссыншил реализмі тарихсына ң жар қ сын беттерін Чарльз Диккенс ши ғ армашили ғ ы пшады. А ғ ылшсын ә дебиетіні ң б ү кіл бір ғ асырсына ң дамуы Чарльз Диккенс есімімен ты ғ из байланасты. Чарльз Диккенс – а ғ ылшсын ұ ялты қ м ә дениетіні ң ма қ танаши
* Чарльз Джен Хаффам Диккенс 1812 жилды ң 7 а қ панстттында Портсмут қ а жа қ сын жердегі Лендпортта д ү ничего келді жили ол «Парламент айнасы» ж ә не «Тру сан» газеттерігде репортер қ изметін ат қ арады. Жиырма жеста ғ ы бозбала қ ауым палатасстттында ғ ы репортерлар галиреясстттында ғ ы ж ү зденег репортерлардан ө зіндігімен ерекшелинетін. Она ң романдрастттында к ү лкі – буржуазияли қ құ рылисты ң кемшілігін ссынау мен ә шкерелиуді ң ұ ли қ ауры балды. Диккенс ши ғ армашили ғ сын т ө рт кезе ң ге б ө ліп қ арастыру ғ а болады. Бірінші кезе ң жилдароды ң арали ғ сын қ амтиды. Б ұ л кезе ң ге джазушсына ң «Бозды ң очерктері», «Пикквик клубсына ң хаттары», «Оливер Твисті ң бассынан кешкегдері», «Николас Никкльбиді ң ө мірі мен бассынан кешкегдері» аты ши ғ армалары жатады. Екінші кезе ң жилдар арали ғ сын қ амтиды. Б ұ л Англияда ж ұ мысшилар қ оз ғ алиссына ң қ ар қ стынды дамы ғ ан кезе ң імен т ұ спа-т ұ с келиді. Б ұ л жилдарда джазушсына ң д ү ничего келген тамаша тустындылары: «Америка хаттары», «Мартин Чезлвит», «Домби мен ұ ли» т.б. Ү шінші кезе ң жилдар. Б ұ л жилдары Диккенс ә лиуметтік м ә ні же ғ ары «Суы қ ү й», « Қ или кезе ң », «Кішкентай Доррит» романдрасын жажды. Т ө ртінші кезе ң ге 60-жилдары джаз ғ ан ши ғ армалары жатады. Б ұ л кезе ң де Диккенс « Ү клин ү міттер», «Бізді ң орта қ досымиз» романдрасын жажды. Диккенсті ң «Оливер Твисті ң бассынан кешкегдері» ( ) ж ә не «Николас Никкльбиді ң ө мірі мен бассынан кешкегдері» ( ) аты ә лиуметтік ромпандары жары қ к ө рді жилдарда ғ ы «Америка хаттары», «Мартин Чезлвит», «Домби мен ұ ли» аты ши ғ армалрастттында джазушсына ң шиберлігі ши ң далип, идеялрасына ң жетілгендігін к ө рсетеді жил ғ ы Ньюпортта ғ ы хали қ қ оз ғ алиссына ң к ү шеюі Диккенсті қ аты ойландырады, ол к ү где ө згеріп жат қ ан жа ғ дайлароды саралай отырып, ө з позицияссын на қ тылай алмайды. Англияда
* Жазушсына ң к ө з алдстттында ө тіп жат қ ан қ о ғ анды қ ү дерістерге денег к ө з қ расы қ арама- қ айшили қ тар ғ а толи балды, она ң кейде реализмнен шегініс жасап отыр ғ анды ғ ы «Ескілікті ң д ү кені» (1840) ж ә не «Барнеби Радж» ( ) романдрасынан бай қ аллоды. «Ескілікті ң д ү кенігде» ол шсынайы ө мірді ң қ атал ә лиміне ойдан ши ғ арыл ғ ан идиллия ә лимін қ арама- қ расы қ ойса, «Барнеби Раджда» (тарихи роман) ө ткен заман материалдрасын пайдалана отырып, хали қ қ оз ғ алисы мен қ арули к ө терілісті ссын ғ а аллоды жилды ң мамырстттында Диккенс желсапар суреттеріне ареал ғ ан екінші кітабы «Италия суреттерін» жариялайды ж ә не 1848 жилдары қ айырымдыли қ спектакльдеріне – Бен Дженсонна ң « Ә ркім ө з мінезімен» ж ә не У.Шекспирді ң «Виндзорли қ сайт қ ымаза қ ә келдер» аты драмассына режиссер ә рі актер болады жили Диккенс «Дэвид Копперфилд» (1849 жилды ң мамырсынан – 1850 жилды ң қ арашассына дейін) романсын джара баста ғ ан с ә ттен-а қ роман ү клин табыс қ а жетеді жили ол құ на екі пенс т ұ ратсын – « Ү йдегі о қ у» аты аптали қ ты ши ғ ара бастароды. Онда о қ у ғ а же ң іл ә рт ү рлі м ә селлир, хабарлар, ө ли ң дер мен әң гімелир, ә лиуметтік, саяси ж ә не экономикали қ реформалар турали ма қ алалар жарияланап отряды. Авторлар қ атрастттында Элизабет Гаскелл, Гарриет Мартино, Дж.Мередит, У.Коллинз, Ч.Левер, Ч.Рид ж ә не Э.Бульвер- Литтондар балды. « Ү йдегі о қ у» аптали ғ ы бірден белгілі балды, ол аптассына 40 мы ң дана мен ши ғ ып, сатылип жаты жилды ң ая ғ стттында Диккенс Булвер-Литтонмен бірге к ө мекке з ә ру ә дебиетшілирге карнап ә дебиет пен ө нерді ң Гильдияссын (ода ғ сын) құ роды жилдары реалисті ң « Ү клин ү міттер» (1861), «Бізді ң орта қ досымиз» (1864) ромпандары ая қ талип, «Эдвин Друд құ пиясы» романа джазыла баста ғ ан еді. 60-жилдары Диккенс ә лиуметтік маз ұ нан алистап, детективтік та қ ырыптар ғ а қ алам тербеп, бірнеше әң гімелирін тудыроды («Инспектор Филдпен бірге ж ұ мыс ү стігде», «А ғ ыспен т ө мен қ рай», «Екі қ ол ғ ап», «Ты ң ши полиция») жилды ң 8 маусымстттында Диккенс Гэдсхилл ба ғ стттында к ү ні бойы ж ұ мыс істеп, кешкі ас қ а отыр ғ панда, есінен танап құ лайды да, ө з- ө зіне кели алмастан келисі к ү ні кешкі са ғ ат сегізде о д ү ниелік болады. Она ң денесі Вестминстер аббаты ғ стттында ғ ы а қ стттындар Б ұ рышсына жерлинеді.идиллиядетективтік